„Dla moich ro­dzi­ców ty­po­wa ka­rie­ra była jak po­dróż stat­kiem pa­ro­wym – od­pa­lić sil­nik i cała na­przód. Dla mo­je­go po­ko­le­nia była ra­czej wy­pra­wą ża­glów­ką – dzię­ki spraw­ne­mu hal­so­wa­niu do­cie­ra­li­śmy mniej wię­cej tam, gdzie za­mie­rza­li­śmy. Na­to­miast dzi­siej­si ab­sol­wen­ci muszą za­cho­wy­wać się jak gór­scy ka­ja­ka­rze – szyb­ko ana­li­zo­wać i re­ago­wać na cią­gle zmie­nia­ją­cy się nurt, ufa­jąc sobie, aby nie spa­ni­ko­wać”.

Umysł jutra. 5 psychologicznych supermocy kluczowych w pracy i dziś i w niepewnej przyszłości, M. Seligman, G. R. Kellerman

Chaos, permanentna zmiana, brak ram i przewidywalności. Ludzie tak to sobie “organizują” od kiedy wymyślili rolnictwo, przemysł, technologię – czyli spoglądając na dzieje naszego gatunku – od niedawna. Nasze mózgi niekoniecznie dobrze znoszą takie warunki, dodatkowo w ostatnich latach zdecydowanie podkręcamy tempo. Jak żyć?

Jak przygotować się do zmian na rynku pracy?

Zainspirujmy się modelem PRISM, o którym więcej przeczytacie w książce, z której pochodzi powyższy cytat i zmontujmy prosty trening umiejętności, by swą zwinnością bez kontuzji śmigać szpagatami po współczesnym rynku pracy.

Trening będzie szybki, bo w treningach zwykle bardziej liczy się regularność niż wysublimowanie. Do wdrożenia na już lub do zainspirowania się i uszycia przez analogię czegoś jeszcze lepiej dopasowanego do indywidualnej sytuacji.

Ist­nie­je pięć psy­cho­lo­gicz­nych su­per­mo­cy, które mają klu­czo­we zna­cze­nie dla do­brosta­nu, po­czu­cia speł­nie­nia i po­zy­tyw­ne­go roz­wo­ju na rynku pracy w XXI wieku:

R – RESILENCE → rezyliencja i zwinność poznawcza


Rezyliencja to zdolność szybkiej adaptacji do zmian, radzenia sobie z niepewnością i odzyskiwania równowagi po trudnych doświadczeniach. W połączeniu ze zwinnością poznawczą pozwala elastycznie zmieniać perspektywę i uczyć się na bieżąco.

  • Zadanie:
    Przez tydzień lub miesiąc zapisuj każdą sytuację zawodową, która była trudna lub nieoczekiwana. Przeramuj spojrzenie na nią dopisując potencjalne korzyści z tej sytuacji (np. czego mogła cię nauczyć, jakie zmiany zainicjowała, co uświadomiła). Trenuj zamienianie przeszkód w szanse.

M – MEANING AND MATTERING → sens i poczucie znaczenia


Ta kompetencja dotyczy budowania poczucia, że nasza praca ma sens i że to, co robimy, realnie wpływa na realizację istotnego celu. Jest kluczowym źródłem motywacji i długofalowej satysfakcji zawodowej.

  • Zadanie:
    Zapisz 5 swoich najistotniejszych wartości. Następnie rozwiń notatkę dopisując do każdej wartości sytuacje, zadania, warunki, które sprawiają, że masz poczucie, że dana wartość jest realizowana. Poszukaj wspólnego mianownika / podsumowania / roli – która łączy większość z zanotowanych potrzeb.

S – SOCIAL SUPPORT → wsparcie społeczne


Umiejętność szybkiego nawiązywania relacji i budowania sieci wsparcia społecznego wzmacnia dobrostan psychiczny i odporność na stres. Relacje zawodowe oparte na zaufaniu sprzyjają współpracy, uczeniu się i rozwojowi oraz radzeniu sobie w coraz bardziej złożonej rzeczywistości.

  • Zadanie:
    Narysuj mapę wsparcia społecznego. Na środku zapisz swoje imię a strzałkami dookoła rozmieść osoby z Twojego otoczenia. Dopisz w czym mogą Cię wesprzeć, co wnoszą do Twojego życia. Przeanalizuj mapę i zaplanuj jedną zmianę. Może chcesz poznać kogoś nowego, może popracować nad jakością któreś relacji, może nawiązać z kimś współpracę lub poprosić o pomoc.

P – PROSPECTION → prospekcja


Prospekcja to metaumiejętność myślenia o przyszłości: przewidywania możliwych scenariuszy, przygotowywania się na zmiany i podejmowania decyzji z myślą o długofalowych konsekwencjach.

  • Zadanie:
    Wypisz trzy możliwe zmiany w Twojej branży w ciągu najbliższych 3 lat oraz jedną kompetencję, którą warto rozwinąć w odpowiedzi na każdą z nich. Zaplanuj potrzebny rozwój.

I – INNOVATION → kreatywność i innowacyjność


Kreatywność i innowacyjność to zdolność generowania nowych pomysłów oraz ulepszania istniejących rozwiązań. Często są one kluczowe w rolach wymagających adaptacji i rozwiązywania problemów (a która dziś tego nie wymaga?).

  • Zadanie:
    Wybierz jeden powtarzalny element swojej pracy i zapisz trzy (albo i więcej) alternatywne sposoby jego wykonania. Pisz nawet jeśli wydają się na początku nieoczywiste, nierealne czy jakkolwiek inaczej na “nie”. Rozwiń wybraną koncepcję – np. stwórz lub zaimplementuj jakieś narzędzie, ułóż plan albo nawiąż współpracę.

Zacnych szpagatów!

Lucyna Sielicka

Znasz SUBSTACK? Taki trochę “stary internet”, w którym czytasz to, co wybrałaś do czytania + wygoda newslettera